Doanh nghiệp nhà nước phá sản: đau một lần rồi thôi!

Đăng bởi: Ban Biên Tập vào:Thứ năm, 13/07/2017, 17:21 (GMT+7)

(Kinh tế) - Liên quan đến việc xử lý doanh nghiệp nhà nước thuộc sự quản lý của Bộ Công thương làm ăn thua lỗ gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng, mới đây Bộ chủ quản đã ra quyết định cuối cùng, giải thể Nhà máy đóng tàu Dung Quất (ở Quảng Ngãi) và dự án Ethanol Phú Thọ (tỉnh Phú Thọ). Đây là một quyết định khá “mạnh tay” đối với doanh nghiệp Nhà nước. Tuy nhiên, nó đã thể hiện được sự quyết liệt của Chính phủ trong việc tái cơ cấu nền kinh tế, nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp Nhà nước.

Theo thông tin mới đây, Bộ Công thương đã quyết định “buông” hai doanh nghiệp thuộc sở hữu của mình do làm ăn thua lỗ kéo dài gây ra lãng phí, thiệt hại cho ngân sách hàng nghìn tỷ đồng. Việc cho hai doanh nghiệp giải thể tuy gây ra “nỗi đau” trước mắt nhưng sẽ xóa bỏ được những thiệt hại tiếp theo.

Phá sản, quy luật của nền kinh tế thị trường

Phá sản là tình trạng doanh nghiệp mất khả năng thanh toán và bị Tòa án ra quyết định tuyên bố phá sản. Đây là quy luật của nền kinh tế, doanh nghiệp nào thích ứng được với sự phát triển, làm ăn hiệu quả thì sẽ tồn tại. Ngược lại doanh nghiệp nào yếu kém, kết quả kinh doanh trì trệ thì sẽ bị đào thải. Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp không phân biệt là doanh nghiệp do Nhà nước sở hữu hay doanh nghiệp do các chủ thể khác sở hữu đều phải vận động theo các quy luật kinh tế.

Ở tất cả các quốc gia, sự tồn tại của doanh nghiệp Nhà nước là điều tất yếu. Các doanh nghiệp Nhà nước có vai trò tương đối quan trọng trong nền kinh tế. Thông thường, Nhà nước sẽ tham gia vào các ngành kinh tế có vị trí then chốt, đặc biệt quan trọng để điều tiết nền kinh tế. Ngoài ra, với các ngành ít chủ thể đầu tư, Nhà nước cũng tham gia để thúc đẩy sự phát triển của ngành đó. Ở Việt Nam, sau khi chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, các doanh nghiệp Nhà nước đã thu hẹp phạm vi về hoạt động. Tuy nhiên, nhìn chung số lượng các doanh nghiệp do Nhà nước làm chủ sở hữu 100% vẫn còn khá lớn.

Việc Nhà nước vừa là chủ doanh nghiệp, vừa là chủ thể quản lý nền kinh tế dẫn đến việc các doanh nghiệp Nhà nước được “ưu ái” khá nhiều. Cũng chính bởi nguyên nhân này nên nhiều doanh nghiệp sinh ra tâm lý ỷ lại, dựa dẫm vào Nhà nước. Do đó, ở nhiều nơi làm việc một cách thụ động, không kịp thời nắm bắt các yêu cầu của thị trường. Kết quả kéo theo đó là làm ăn thua lỗ kéo dài, gây thất thoát, thiệt hại nghiêm trọng cho ngân sách quốc gia.

Khi tiến hành tái cơ cấu nền kinh tế, Đảng, Nhà nước ta đã quyết tâm đưa các doanh nghiệp Nhà nước vào hoạt động theo đúng cơ chế thị trường. Trong Nghị quyết về kế hoạch cơ cấu nền kinh tế giai đoạn 2016_2020, Quốc hội đã đưa ra quan điểm xử lý mạnh, dứt điểm đối với các doanh nghiệp Nhà nước làm ăn không hiệu quả, thậm chí là xem xét cho phá sản doanh nghiệp này. Đây thực sự là một quyết định phù hợp, thể hiện sự nhận thức rõ về nền kinh tế thị trường của Nhà nước, tạo sự công bằng trong cạnh tranh giữa các doanh nghiệp.

Bộ Công Thương kiên quyết thực hiện sắp xếp, sáp nhập hoặc phá sản các DN không đủ điều kiện CPH. (Ảnh minh họa: KT)

Bộ Công Thương kiên quyết thực hiện sắp xếp, sáp nhập hoặc phá sản các DN không đủ điều kiện CPH. (Ảnh minh họa: KT)

Doanh nghiệp Nhà nước phá sản và một số hệ quả kéo theo

Rõ ràng, phá sản là việc không một ai mong muốn khi đầu tư vào doanh nghiệp. Tuy nhiên, đây là quy luật chung, qua đó, nó thúc đẩy các doanh nghiệp phải nâng cao năng lực của chính mình để không bị đào thải.

Một khi bị phá sản, hệ lụy mà nó kéo theo cũng rất nhiều. Đặc biệt, các doanh nghiệp Nhà nước, khi bị phá sản thì hậu quả của nó lại càng lớn. Nó không chỉ thiệt hại về kinh tế, xã hội mà còn gây ra những ảnh hưởng đến uy tín của Nhà nước.

Xét về mặt kinh tế, doanh nghiệp Nhà nước là doanh nghiệp do nhà nước làm chủ đầu tư. Các nguồn vốn phục vụ cho việc xây dựng, hoạt động của những doanh nghiệp này suy cho đến cùng cũng là từ ngân sách quốc gia, tiền do nhân dân đóng góp mà ra. Có lẽ do nguồn vốn đầu tư không phải từ bản thân các lãnh đạo doanh nghiệp đưa ra nên khi thiệt hại cũng không ai đau xót. Trong khi gánh nặng nợ công đang tăng cao thì những doanh nghiệp Nhà nước đầu tư hàng nghìn tỷ đồng lại làm ăn thua lỗ. Đây là một thực trạng đầy nghịch lý mà ta phải đối mặt.

Về mặt xã hội, khi doanh nghiệp phá sản sẽ dẫn đến việc một số lượng lớn công nhân, người lao động bị thất nghiệp. Khi đó, cuộc sống của người lao động sẽ khó khăn hơn rất nhiều. Thậm chí, nhiều tệ nạn xã hội cũng có thể do đây mà ra.

Không chỉ vậy, việc doanh nghiệp Nhà nước phá sản khiến cho uy tín của Nhà nước bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Niềm tin của người dân vào năng lực lãnh đạo của Nhà nước, của cán bộ chắc chắn sẽ suy giảm.

Đau một lần rồi thôi!

Doanh nghiệp làm ăn không hiệu quả, thua lỗ kéo dài, không thích ứng được với sự vận động của nền kinh tế thì phá sản là điều hiển nhiên. Chúng ta cần kiên quyết cho các doanh nghiệp này chấm dứt hoạt động. Thà rằng ta bỏ đi chi phí đã đầu tư còn hơn kéo dài sự sống cho một doanh nghiệp chỉ có vỏ mà không có lõi. Một doanh nghiệp sống thoi thóp, không có khả năng hồi sinh tồn tại cũng như không. Thậm chí, việc duy trì hoạt động của nó sẽ chỉ khiến thiệt hại gia tăng bởi các chi phí cho bộ máy quản lý và công nhân trong doanh nghiệp vẫn phải chi trả dù làm ăn thua lỗ.

Phá sản là con đường cùng của doanh nghiệp khi kinh doanh không hiệu quả. Dù không mong muốn nhưng đây là giải pháp tốt nhất để ngăn chặn thiệt hại kéo theo thiệt hại. Mặt khác, với các doanh nghiệp nhà nước, ta phải kiên quyết xử lý để đẩy lùi tư duy ỷ lại, trông chờ như thời bao cấp. Chỉ có vậy, sức mạnh của nền kinh tế mới được bảo đảm.

CTV TAT

Bài viết, video, hình ảnh đóng góp cho chuyên mục vui lòng gửi về banbientap@tranhongha.org
Xem thêm:
Tags: